آیین نامه مدیریت و ساماندهی وسایل پرنده فوق سبك غیر نظامی
آیین نامه مدیریت و ساماندهی وسایل پرنده فوق سبك غیر نظامی
با صلوات بر محمد وآل محمد
تصویب نامه هیئت وزیران
هیات وزیران در جلسه مورخ 24/5/86 بنا به پیشنهاد شماره 6098/11 مورخ 30/3/1385 وزارت راه و ترابری و به استناد تبصره (2) ماده (5) اصلاحی قانون هواپیمایی كشوری ـ مصوب 1367-آیین نامه مدیریت و ساماندهی وسایل پرنده فوق سبك غیر نظامی را به شرح زیر تصویب نمود :
ماده 1 : اصطلاحات زیر در این آیین نامه در معانی مشروح مربوط به كار می روند :
الف – سازمان : سازمان هواپیمایی كشوری
ب – وسیله پرنده – كلیه وسایل پرنده فوق سبك غیر نظامی كه حداكثر وزن هنگام برخاستن آنها از ششصد (600) كیلوگرم تجاوز نكند از قبیل : وسایل پرونده موتور دار یا بدون موتور ،كی نفره یا دو نفره و یا بدون سرنشین مانند هواپیما و هلی كوپتر فوق سبك ، جایرو وپتر فوق سبك ، كایت موتوردار ،پاراموتور ، كایت ،پاراگلایدر ، پاراموتور ، چتر و هواپیمای مدل و نظایر آن كه بر طبق این آیین نامه مورد استفاده قرار می گیرند.
ج- خلبان : افرادی كه دارای گواهینامه پرواز با وسایل پرنده از سازمان می باشند .
د – مربی پرواز : افرادی كه دارای گواهینامه مربیگری وسایل پرنده می باشند .
هـ : گواهینامه ثبت : دفتر مخصوصی كه در سازمان نگاهداری می شود و سایل پرنده در آن به ثبت می رسند .
و – گواهینامه ثبت : سندی كه مشخصات وسیله پرندهدر آن ثبت و توسط سازمان صادر می گردد
ز – گواهینامه پرواز : سندی كه نشانگر صلاجحیت شخص جهت انجام پرواز با وسیله پرنده می باشد و توسط سازمان صادر می شود .
ح – معاینه فنی : معاینه و آزمایش فنی ـ عملیاتی وسیله پرنده اعم از تشخیص اصالت ،سلامت فنی تجهیزات ،ایمنی و زیست محیطی آن
ط – گواهینامه معاینه فنی : سندی كه نشان می دهد وسیله پرنده دارای شرایط لازم جهت انجام پرواز می باشد .
ی – موسسات كارشناسی : موسسسات غیر دولتی هستند كه دارای مجوز فعالیت از سازمان جهت معاینه فنی وسیله پرنده و صدور گواهینامه معاینه فنی می باشند
ك – موسسه آموزش مجاز : موسسه غیر دولتی كه از سازمان مجوز لازم را جهت آموزش علمی و عملی پرواز با وسایل پرنده دریافت می دارد .
ل - گواهی نامه انجام كار : سندی كه نشانگر صلاحیت شخص جهت انجام معاینه فنی در موسسات كارشناسی مجاز بوده و از سوی سازمان صادر می گردد .
م – موسسه تفریحی – ورزشی و گردشگری : موسسهای غیر دولتی كه از سازمان مجوز لازم جهت ایجاد فضا و تاسیسات و تجهیزات را دریافت داشته و سایر موسسات و اشخاص می توانند خدمات آموزشی ـ تفریحی و ورزشی ، گردشگری ،نگهداری و تعمیر ،طراحی و ساخت را در این قبیل مكان ها ارایه نمایند .
ماده 2- هر وسیله پرنده كه در فضای هوایی جمهوری اسلامی ایران پرواز می نماید باید در دفتر به ثبت برسد و علامت ثبت و تابعیت ایرانی دریافت دارد .
ماده 3- پرواز با وسیله پرنده كه به ثبت نرسیده ممنوع است مگر آنكه در موارد ضروری قبل از پرواز از سازمان گواهینامه ثبت موقت دریافت كرده باشد
ماده 4- تشخیص ثبت انواع وسیله پرنده موضوع این آیین نامه با سازمان است
ماده 5- وسیله پرنده ممكن است شخصاً یا از طریق نماینده قانونی خود به سازمان مراجعه و وسیله پرنده را به ثبت برساند و گواهینامه ثبت اصلاح گردد.
ماده 8- مالك وسیله پرنده باید حداكثر ده روز پس از زمان تغییر محل اقامت یا مركز فعالیت ف نشانی و كد پستی خود را به طور كتبی به سازمان اعلام نماید . مسئولیتهای قانونی مربوط به اطلاع ندادن تغییر محل اقامت یا مركز فعالیت به عهده مالك خواهد بود .
ماده 9- در صورتی كه وسیله پرنده از سوی مراجع صالح توقیف ،ضبط و یامصادره شود باید مراتب ظرف مدت پانزده (15) روز از سوی مراجع صالح و یا منتقل الیه به سازمان اعلام شود .
ماده 10- چنانچه مالك وسیله پرنده اشخاص حقوقی باشند مدیر مربوطه مكلف است ظرف چهل و هشت (48) ساعت پس از تاریخ درج آگهی انحلال در روزنامه مراتب را به طور كتبی به اطلاع سازمان برساند .
ماده 11- در صورت فوت یا محجور شدن مالك وسیله پرنده بر حسب مورد یكی از وراث یا نماینده وراث یا قیم قانونی مكلف است ظرف مدت ده روز از تاریخ فوت یا حجر موضوع را به اطلاع سازمان برساند
ماده 12- هرگاه گواهینامهثبت وسیله پرنده مفقود یا از بین برود مالك یا نماینده قانونی وی باید مراتب را ظرف مدت چهل و هشت ساعت به سازمان اعلام كند و اقدام به دریافت گواهینامه ثبت المثنی نماید
ماده13- سازندگان و فروشندگان وسیله پرنده موظف هستند به منظور عرضه و انتقال و انجام آزمایش وسیله پرنده از سازمان گواهینامه ثبت موقت دریافت دارند .
ماده 14- چنانچه مالك قصد تغییر رنگ یا تعویض بدنه و موتور وسیله پرنده راداشته باشد باید قبلاً مجوز لازم را از سازمان دریافت نماید .
ماده 15- در صورتی كه وسیله پرنده مفقود شود یا به سرقت رود و یا به هر علت دیگر مورد تصرف غیر قانونی قرار گیرد مالك یا نماینده قانونی وی باید بلافاصله مراتب را به سازمان اعلام نماید
ماده 16- هر كس بخواهد با هر نوع وسیله پرنده پرواز نماید باید گواهینامه پرواز معتبر و متناسب با فعالیت را از سازمان دریافت نماید
ماده 17- صدور و تمدید انواع گواهینامه های پرواز و شرایط مربوط به آن و همچنین ضوابط چگونگی انجام دورههای آموزشی و انجام آزمونها براساس مقررات هوانوردی و دستورالعملی خواهد بود كه به تصویب سازمان می رسد .
ماده 18- صدور گواهینامه پرواز بر مبنای ارایه گواهی صادره از موسسات آموزشی مجاز مبنی بر گذراندن دوره آموزشی علمی و مهارت علمی انجام می پذیرد .
ماده 19- سازمان برای صدور گواهینامه پرواز می تواند در صورت نیاز از متقاضی آزمایش مجدد به عمل آورد .
ماده 20- مسئولیت فراگیری آموزش علمی و مهارت علمی پرواز و آزمایش نهایی به عهده موسسه آموزشی مجاز خواهد بود
ماده 21- دارنده گواهینامه پرواز موظف است یك ماه پیش از اعتبار گواهینامه ، مدارك لازم را جهت تمدید یا تعویض گواهینامه به سازمان تسلیم نماید .
ماده 22- سازمان می تواند گواهینامه پرواز غیر معتبر را با ارایه رسید به دارنده آن اخذ نماید دارنده گواهینامه پرواز پس از اراه مدارك لازم می تواند نسبت به تمدید یا تعویض گواهینامه پرواز اقدام نماید
ماده 23- در صورت كه گواهینامه پرواز مفقود شود و یا از بین برود ، دارنده آن می تواند تقاضای صدور المثنی نماید سازمان با دریافت مدارك لازم نسبت به صدور گواهینامه پرواز المثنی اقدام می نماید .
ماده 24 ـ دارندگان گواهینامههای پرواز معتبر خارجی میتوانند تا شش (6) ماه پس از ورود به ایران با آن گواهینامه پرواز نمایند و در صورت تمایل به ادامه پرواز در ایران باید متقاضی پیش از سپری شدن مدت مذكور با مراجعه به سازمان، گواهینامه پرواز خود را به گواهینامه پرواز ایرانی تبدیل نماید.
ماده 25ـ هرگاه دارنده گواهینامه پرواز یكی از شرایط جسمانی و سلامت را از دست بدهد، حق انجام پرواز را ندارد و باید موضوع را به اطلاع سازمان برساند، در صورت مؤثر بودن از دست دادن شرایط، گواهینامه پرواز توسط سازمان اخذ و ابطال میگردد.
ماده 26 ـ پرواز با وسیله پرنده كه گواهینامه معاینه فنی معتبر نداشته باشد، ممنوع است.
ماده 27 ـ دارندگان وسیله پرنده مكلف هستند وسیله پرنده خود را در مؤسسات كارشناسی مجاز حاضر نمایند و پس از احراز شرایط لازم، گواهینامه معاینه فنی دریافت دارند.
ماده 28 ـ دارنده وسیله پرنده موظف است در صورت بروز نقص فنی در زمان اعتبار گواهینامه معاینه فنی برای رفع نقص اقدام نماید.
ماده 29ـ مؤسسه كارشناسی مجاز پس از بازدید و آزمایش فنی ـ عملیاتی وسیله پرنده و احراز شرایط لازم نسبت به صدور گواهینامه معاینه فنی با درج اعتبار گواهی نامه كه بر اساس دستورالعمل مصوب سازمان تعیین خواهد شد، اقدام مینماید.
ماده 30 ـ ضوابط تأسیس، تشخیص صلاحیت، اختیارات و نحوه صدور پروانه مؤسسات كارشناسی مجاز بر اساس دستورالعملی است كه به تصویب سازمان میرسد.
ماده 31ـ معاینه فنی در مؤسسات كارشناسی مجاز باید به وسیله كارشناسان دارای گواهینامه انجام كار از سازمان صورت پذیرد.
ماده 32ـ دارنده وسیله پرندهای كه مطابق نظر مؤسسات كارشناسی مجاز دارای عیب و نقص تشخیص داده شده، فقط میتواند وسیله پرنده را تا تاریخی كه در برگ اجازهنامه صادره توسط مؤسسه مشخص شده به تعمیرگاه یا توقفگاه منتقل سازد و هرگونه استفاده دیگر از وسیله پرنده ممنوع میباشد.
ماده 33 ـ مؤسسات كارشناسی مجاز مكلف هستند یك نسخه از گواهینامه معاینه فنی یا اجازه نامه را به سازمان ارسال نمایند. چنانچه وسیله پرنده بدون اصالت تشخیص داده شود، ضمن عدم صدور گواهینامه معاینه فنی، موضوع را به اطلاع سازمان خواهند رساند.
ماده 34 ـ در مواردی كه پرواز وسیله پرنده طبق نظر سازمان به علت معایب و نواقص فنی خطرناك تشخیص داده شود، ضمن توقیف گواهینامه معاینه فنی را دریافت خواهد كرد.
ماده 35 ـ دارندگان وسیله پرنده صرفاً باید وسیله پرندهای را كه لوازم و تجهیزات مندرج در اسناد كارخانه ساخت آن و یا مقررات عملیات پرواز سازمان را دارد میباشد، به پرواز درآورند، در غیر این صورت مسئول سوانح و حوادث احتمالی خواهند بود.
ماده 36ـ اشخاص حقیقی مالك وسیله پرنده میتوانند به منظور انجام پرواز تفریحی شخصی با رعایت مقررات این آییننامه از وسیله پرنده بهرهبرداری نمایند.
ماده 37ـ مؤسسات آموزشی و یا تفریحی ـ ورزشی و گردشگری میتوانند به منظور انجام پروازهای آموزشی و یا تفریحی ـ ورزشی و گردشگری با رعایت مقررات این آییننامه و دستورالعملهای اجرایی آن از وسیله پرنده بهرهبرداری نمایند.
ماده 38 ـ مؤسسات خدمات خاص هوایی میتوانند به منظور انجام خدماتی از قبیل سمپاشی، اطفاء حریق، گشت و دیدهبانی، نمایش، تبلیغات، فیلمبرداری، تحقیقات و نظایر آن با رعایت مقررات این آییننامه وسیله پرنده را مورد بهرهبرداری قرار دهند.
ماده 39 ـ اجازه پروازهای داخلی یا بینالمللی با وسیله پرنده در مسیرهای هوایی باید از طریق مؤسسات تفریحی، ورزشی هوایی، فرودگاههای كشور و یا باندهای پروازی كه دارای مجوز از سازمان هستند و بر اساس دستورالعملهای مصوب سازمان و با رعایت مقررات هوانوردی صادر شود.
ماده 40 ـ شركتهای طراحی و ساخت و مونتاژ وسایل پرنده پس از دریافت پروانه از وزارت صنایع و معادن و سازمان میتوانند نسبت به طراحی و ساخت و مونتاژ این نوع وسایل با رعایت مقررات و دستورالعملهای مصوب اقدام نمایند.
ماده 41 ـ كارگاههای نگهداری و تعمیر وسایل پرنده پس از دریافت پروانه از سازمان میتوانند نسبت به نگهداری و تعمیر این نوع وسایل با رعایت مقررات و دستورالعملهای مصوب اقدام نمایند.
ماده 42 ـ ضوابط ایجاد، وظایف، مسئولیتها و نحوه صدور پروانه برای مؤسسات آموزشی و یا تفریحی ـ ورزشی و گردشگری، مؤسسات خدمات خاص هوایی، كارگاههای نگهداری و تعمیر، مجتمعهای تفریحی ـ ورزشی هوایی بر اساس دستورالعملی است كه به تصویب سازمان میرسد.
تبصره: صدور مجوز تأسیس مؤسسه و انجام فعالیت منوط به موافقت شورای تأمین استان محل فعالیت مؤسسه میباشد. شورای امنیت كشور دستورالعمل مربوط را تدوین و به شورای تأمین استانها اعلام مینماید.
ماده 43 ـ ضوابط تأسیس، وظایف، مسؤولیتها و نحوه صدور پروانه برای مؤسسات طراحی، ساخت و مونتاژ بر اساس دستورالعملی است كه به تصویب «وزارت صنایع و معادن و سازمان میرسد».
ماده 44 ـ اشخاص حقیقی مالك وسیله پرنده باید در مجتمعهای تفریحی ـ ورزشی مجاز پرواز نمایند.
ماده 45 ـ اشخاص حقیقی و حقوقی مكلفند تمامی ضوابط و مقررات بهرهبرداری از وسایل پرنده، مصوب سازمان را در چارچوب قانون هواپیمایی كشوری و این آییننامه را به اجرا درآورند. در غیر این صورت با متخلف مطابق با ماده (16) قانون هواپیمایی كشوری ـ مصوب 1328 ـ رفتار خواهد شد.
ماده 46ـ تمامی مؤسسات آموزشی و یا تفریحی ـ ورزشی هوایی، گردشگری، مؤسسات خدمات خاص هوایی، مجتمعهای تفریحی ـ ورزشی هوایی و فرودگاههای دارای پروانه مجاز با تأمین امكانات ایمنی و پیشبینیهای لازم برای موارد اضطراری طبق ضوابط تعیین شده سازمان، باید با همكاری سایر نهادهای مربوط در مورد تجسس و نجات وسایل پرنده سانحه یا حادثه دیده اقدام نمایند.
ماده 47 ـ تمامی دارندگان وسایل پرنده باید وسیله پرنده را حسب نوع بهرهبرداری از آن، بیمه شخص ثالث و یا بیمه مسئولیت نمایند.
ماده 48 ـ اسناد و مدارك مربوط به وسیله پرندة از قبیل ثبت، معاینه فنی، بیمهنامه و همانند آن باید به گونهای در دسترس باشد كه در هر زمان ممكن بتواند به رؤیت بازرسان سازمان برسد.
ماده 49 ـ مسئولیت نگهداری و تعمیر وسیله پرنده به عهده دارنده آناست و خلبان پس از اطمینان از بیعیب و نقص بودن وسیله پرنده میتواند با آن پرواز نماید.
ماده 50 ـ مسئولیت رعایت و اجرای ضوابط و دستورالعملهای بهرهبرداری از وسیله پرنده و انجام پروازهای و جدیت در تأمین و برقراری ایمنی پرواز و پیشگیری از سوانح به عهده خلبان میباشد.
ماده 51 ـ نشست و برخاست وسیله پرونده در محلهای غیرمجاز مانند جادهها ممنوع است مگر در مواقع اضطراری كه باید چگونگی وقوع آن بلافاصله به وسیله خلبان به سازمان اطلاع داده شود.
ماده 52 ـ انجام پرواز با وسیله پرنده صرفاً در مناطق پروازی از قبل تعیین شده و با رعایت محدودیتهای تعیین شده مجاز است.
ماده 53 ـ انجام پرواز برای افراد بیمار یا كسانی كه به نوعی ممنوعیت پرواز دارند (مانند زنان باردار)، ممنوع بوده و مسئولیت آن برعهده خلبان میباشد. دستورالعمل اجرایی این ماده پس از تصویب سازمان به اجرا درخواهد آمد.
ماده 54 ـ پرواز در هنگام مصرف داروهای خوابآور برای خلبانان و مربیان پرواز و هنرجویان ممنوع میباشد.
ماده 55 ـ انجام هرگونه نمایش هوایی، مسابقه، آكروباسی عملیات پرش چترباز، كشیدن پارچه تبلیغاتی، پرتاب هرگونه شیئی و ارایه سایر خدمات هوایی پس از كسب مجوز از سازمان مجاز خواهد بود.
ماده 56ـ مسئولیت پروازی هنرجویان، خلبانان و معلم خلبانان كه تحت نظارت مؤسسات آموزشی پرواز مینمایند به عهده آن مؤسسه خواهد بود و همچنین مسئولیت پروازی افرادی كه از خدمات مؤسسات تفریحی ـ ورزشی و گردشگری استفاده مینمایند، به عهده آن مؤسسه خواهد بود.
ماده 57 ـ سازمان میتواند هزینههای صدور هرگونه پروانه و یا مجوز را مطابق تعرفههایی كه به تصویب شورای عالی هواپیمایی میرسد، دریافت نماید.
ماده 58 ـ طراحی و ساخت و مونتاژ و نگهداری و تعمیر وسایل پرنده تحت نظر افرادی انجام خواهد گرفت كه دارای گواهینامه انجام كار از سازمان میباشند.
ماده 59 ـ كارگاههای نگهداری و تعمیر موظفند انجام تعمیرات و تعویض قطعات وسیله پرنده را در دفترچه هواپیما ثبت نمایند.
ماده 60 ـ كلیه اشخاص حقیقی و حقوقی كه اقدام به فعالیتهای موضوع این آییننامه مینمایند موظفند حسب مورد مجوزهای لازم را مطابق مواد این آییننامه و دستورالعملهای مربوط از سازمان اخذ نمایند، در غیر این صورت نیروی انتظامی با معرفی سازمان از فعالیت آنان ممانعت به عمل آورده و متخلفان را به محاكم دادگستری معرفی مینماید.
ماده 61 ـ دارنده وسیله پرونده كه دچار سانحه منجر به جرح یا فوت میگردد، موظف است بلافاصله وسیله پرنده را در محل سانحه با حفظ اصول ایمنی متوقف ساخته و با نصب علایم ایمنی تا انجام تشریفات رسیدگی به سانحه از تغییر وضع وسیله پرنده یا صحنه سانحه خودداری نموده و بلافاصله اقدام به انتقال مجروحان به مراكز درمانی نماید.
ماده 62 ـ سازمان پس از اطلاع از وقوع سانحه بلافاصله اقدام به اعزام كارشناسان به محل وقوع مینماید تا پس از رسیدگی نظریه كارشناسی خود را اعلام دارند.
ماده 63 ـ در نقاطی كه اعزام كارشناسان به آنجام مقدور نباشد، اعلام نظریه مستدل حداقل سه نفر از كارشناسان دارای گواهینامه معتبر كافی میباشد.
ماده 64 ـ مراكز تعمیراتی وسایل پرنده موظف هستند ظرف بیست و چهار (24) ساعت پس از دیدن وسیله پرندهای كه آثار سانحه در آن وجود دارد، مراتب را با ذكر مشخصات وسیله پرنده به سازمان اطلاع دهند.
ماده 65 ـ دستورالعمل اجرایی آن آییننامه حداكثر ظرف سه ماه پس از ابلاغ این آییننامه توسط سازمان تهیه و به مرحله اجرا درخواهد آمد.
این مصوبه در تاریخ 31/5/1386 با شماره 87161/ت35369هـ از سوی معاون اول رئیس جمهور برای اجرا ابلاغ شده است.
پرویز داودی
معاون اول رئیس جمهور
توجه: هرگونه کپی برداری از مطالب وبلاگ با درج نام وبلاگ انجمن هوانوردی شیراز بلامانع می باشد.
پرنده مردنیست پرواز را به خاطر بسپار